Waarom is gas zo duur in Nederland?

Bijgewerkt op 2 november 2026 · Gasvergelijken.nl

Wat betaal je precies voor gas?

Op je energierekening staan meerdere posten. Je betaalt een leveringstarief voor het gas dat je verbruikt, vaste leveringskosten aan je leverancier, kosten voor transport via het energienet, energiebelasting en btw. Een eventuele belastingvermindering wordt apart verrekend. De precieze bedragen hangen af van je contract, verbruik en aansluiting.

Voor gas geldt in 2026 een energiebelastingtarief van ongeveer €0,73 per m³ in de eerste en tweede schijf. Daarover betaal je ook btw. Dat maakt belasting een zichtbaar deel van de rekening. De energiebelasting is wel iets anders dan de reden waarom de marktprijs van gas op een bepaald moment stijgt: belasting is een onderdeel van de consumentenrekening, terwijl de groothandelsprijs door vraag en aanbod op de markt beweegt.

Waarom verandert de marktprijs?

Nederland koopt gas in op een Europese en internationale markt. De beschikbare hoeveelheid, de vraag van huishoudens en bedrijven, de aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG), de weersverwachting en de hoeveelheid gas in opslag kunnen de prijs beïnvloeden. Ook geopolitieke ontwikkelingen kunnen onzekerheid over aanvoer en transport veroorzaken. Als handelaren verwachten dat gas schaarser wordt, kan de marktprijs snel reageren.

De ACM meldde op 16 oktober 2026 dat de groothandelsprijs was opgelopen tot €86 per megawattuur, het hoogste niveau sinds december 2022. De prijs bewoog in die periode meerdere keren ongeveer 5 procent binnen één dag, vaak na nieuws over het conflict met Iran. Dit is een marktprijs voor gas, geen consumentenprijs per m³. Je energierekening volgt de markt bovendien niet altijd direct: een vast contract kan de prijs tijdelijk afschermen, terwijl variabele en dynamische contracten op andere momenten reageren.

Waarom is de Nederlandse rekening hoger dan alleen het gastarief?

Een prijs per m³ vertelt niet het hele verhaal. Vaste kosten betaal je ook als je weinig gas verbruikt. Daarnaast kunnen netbeheerkosten, belastingen en btw een groot deel van de totale rekening vormen. De energierekening hangt daarom af van zowel de prijs als je verbruik en contractvoorwaarden.

Kijk bij een vergelijking naar de totale verwachte kosten over een jaar. Vergelijk tarieven op hetzelfde verbruik en neem vaste kosten, eventuele kortingen en de contractduur mee. Een lage prijs per m³ is niet automatisch de goedkoopste keuze wanneer de vaste kosten hoger zijn.

Wat kun je zelf doen?

Je hebt geen invloed op de internationale gasmarkt of de belastingtarieven, maar je kunt wel nagaan of je contract bij je situatie past. Pak je jaarverbruik erbij en vergelijk de totale kosten van passende aanbiedingen. Je kunt daarnaast je gasverbruik verlagen door gerichter te verwarmen en minder warm water te gebruiken. Hoeveel dat oplevert hangt af van je woning, installatie, gedrag en contract.

Veelgestelde vragen

Is de gasprijs op de beurs hetzelfde als mijn gasprijs per m³?

Nee. De beurs- of groothandelsprijs is een marktprijs. Op je rekening komen ook leveringskosten, vaste kosten, netbeheerkosten, belastingen en btw terug.

Welk deel van mijn gasrekening is belasting?

Dat verschilt per verbruik en contract. In 2026 bedraagt de energiebelasting voor huishoudelijk gas ongeveer €0,73 per m³ in de eerste twee schijven. Ook btw wordt over de energierekening berekend.

Waarom verandert mijn contracttarief niet meteen als de marktprijs daalt?

Bij een vast contract staat het afgesproken leveringstarief tijdens de looptijd vast. Bij een variabel contract kan de leverancier het tarief op de momenten uit de voorwaarden aanpassen. Bij een dynamisch contract verandert het gastarief doorgaans dagelijks.

Bronnen geraadpleegd op 2 november 2026. Controleer tijdsgevoelige bedragen en cijfers opnieuw voor publicatie; de uitkomst hangt af van je woning, verbruik en contract.